Zelfmoord bij adolescenten in de jeugdzorg

Ieder jaar opnieuw leiden zelfmoorden in de jeugdzorg tot dezelfde publieke reactie: na de eerste schrik (recent een jongen van 15 uit Heerlen) wordt een onderzoek, soms kamervragen, ingesteld, met steevast als uitkomst dat er beter moet worden samengewerkt tussen de instanties. Maar waarom leren we hier niet van, en neemt het aantal zelfmoorden zelfs toe? En wat is samenwerken?

  • Zelfmoord: van gedachten naar pogingen naar suïcide.

Eerst enkele cijfers:

  1. Gedachte aan zelfmoord

Ongeveer 10% van de adolescenten heeft in een jaar wel gedachten aan zelfmoord. Er zijn ongeveer 1 miljoen jeugdigen tussen 10-18 jaar, dus dat is grofweg 100.00 kinderen per jaar.

  1. Poging tot zelfmoord en zelfbeschadiging

Ongeveer 3-6% van de jeugdigen tot 18 jaar beschadigt zichzelf opzettelijk of doet een zelfmoordpogingen. Het  komt bij jongeren veel meer voor dan bij oudere leeftijdsgroepen. Hoewel niet alle zelfbeschadigingen ook zelfdoding tot doel heeft (vaak alleen om van de wanhoop af te geraken), vergroot het wel de kans op een latere zelfmoord: Hoe vaker zelfbeschadiging, des te groter de kans op zelfmoord. Maar uiteindelijk pleegt maar een klein gedeelte van de kinderen die zichzelf beschadigen of zelfmoordpogingen doen uiteindelijk zelfmoord.

Naar schatting 3000 keer per jaar moet een jongere vanwege een suïcidepoging behandeld worden door de huisarts of in het ziekenhuis. Ongeveer 4% van de adolescenten heeft ooit een suïcidepoging ondernomen waarvoor medische hulp nodig was. Onderzoek toont aan dat 6% van de jongeren ooit een poging tot zelfdoding heeft ondernomen, die niet leidde tot medische hulp.

Er zijn grote verschillen tussen de diverse bevolkingsgroepen. Jonge Turkse en Surinaamse vrouwen, vertonen een bovengemiddelde incidentie van suïcidepogingen, die echter niet leiden tot een per saldo hoger suïcidecijfer. Maar bij anderen jonge niet-westers allochtone mannen en Surinaamse mannen tot middelbare leeftijd is sprake van veel hogere suïcidecijfers.

  1. Zelfmoord in de adolescentie

Ieder jaar plegen ongeveer 50 jongeren in de leeftijd 10-2